Jaguar XJR (X351): Britse donderslag met fluwelen handschoen

De XJR is geen auto die schreeuwt. Hij fluistert, maar wel met een licht dreigende ondertoon. De lange motorkap, de vloeiende lijnen en de klassieke verhoudingen maken hem tijdloos, al verraadt de subtiele spoiler achterop dat dit geen gewone XJ is. Hij is bijna 5,25 meter lang en staat laag op zijn wielen, waardoor hij er in de parkeergarage uitziet alsof hij net uit een gentleman's club komt.

Binnenin is de eerste indruk er een van knusheid, niet van ruimte. Het dashboard omarmt je, met veel leer, hout en metaal. Het voelt niet modern aan, maar dat is juist de charme. Dit is een interieur dat geen iPad op wielen wil zijn, maar een knusse, luxe cocon. De lage zit en de hoge gordellijn geven je het gevoel in een sportauto te zitten, ondanks de lengte.

Op basis van de cijfers belooft de XJR een bijzondere mix. Met een leeggewicht van 1.880 kilo is hij geen lichtgewicht, maar de 550 pk en 681 Nm koppel moeten dat ruimschoots compenseren. De achterwielaandrijving en de 8-traps automaat suggereren dat hij op droog asfalt met een gerust hart zijn kracht kwijt kan, maar bij nat weer zal het achterwiel wel vaker om aandacht vragen.

De vering is afgestemd op comfort, niet op circuitwerk. Dat betekent dat hij in bochten vermoedelijk wat ondersteuning mist en vooral zijn kracht gebruikt om zichzelf uit bochten te trekken. Het stuurgevoel is waarschijnlijk gedoseerd en niet zo communicatief als dat van een BMW uit die tijd. Maar op de snelweg, waar hij zijn topsnelheid van 280 km/u kan benaderen zonder dat je het gevoel hebt in een wasmachine te zitten, komt hij pas echt tot zijn recht.

De 5.0 SC V8 is het enige motorblok in deze XJR, en dat is maar goed ook. Met 550 pk en 681 Nm koppel zit je boven 97% van de concurrentie uit die periode. De sprint naar 100 km/u duurt 4,6 seconden, waarmee hij sneller is dan 93% van vergelijkbare auto's. Dat zijn cijfers die je niet betwist.

De supercharger zorgt voor een lineaire vermogensafgifte, zonder de hooligan-uitbarstingen van een turbomotor. Het geluid is waarschijnlijk een diepe, rauwe V8-grom die bij het starten de hele straat laat weten dat je er bent. De 8-traps automaat schakelt vermoedelijk vloeiend, maar kan in de sportstand wat beter raad weten met de koppelberg. Wie op zoek is naar een zuinige hybride, moet hier echt niet zijn.

Comfort is het terrein waar de XJR uitblinkt. De stoelen zijn breed, zacht en verstelbaar in alle richtingen, zodat je na een rit van 800 kilometer nog steeds zonder kramp uitstapt. De luchtvering, die standaard is, zal oneffenheden moeiteloos wegfilteren, al mag je bij 20-inch wielen wel wat reactie voelen.

De geluidsisolatie is op snelweg snelweg waarschijnlijk uitstekend, al zal de V8 bij acceleratie wel degelijk aanwezig zijn. In de stad is hij door zijn lengte minder handig, maar de zachte vering en de stille motor maken het woon-werkverkeer draaglijk. Dit is een auto die beter tot zijn recht komt op lange ritten dan in de file.

Het interieur van de XJR is een feest van traditionele materialen. Overal leer, met contrasterende stiksels en houtfineer dat er niet uitziet als plastic. De knoppen hebben een prettige, solide klik en de analoge klok is een mooi detail. Het is geen modern design, maar het is wel een plek waar je je wilt terugtrekken.

Ergonomisch is er een minpunt: het infotainmentsysteem lijkt te zijn ontworpen door iemand die in 2005 is gestopt met het volgen van technologische ontwikkelingen. De menu's zijn traag en de grafische weergave is verouderd. Fysieke knoppen zijn er gelukkig genoeg voor de belangrijkste functies, maar de touchscreen is een relikwie. Voor een auto uit 2013 was dit misschien acceptabel, maar voor een auto die tot heden leverbaar is, is het een gemiste kans.

Met een lengte van 5.253 mm is de XJR een flinke auto, maar de kofferbak van 521 liter is niet bovengemiddeld. Hij is wel goed bruikbaar, met een brede opening en een lage laaddrempel. Achterin is de ruimte voor twee volwassenen prima, maar de middentunnel maakt een derde passagier tot een straf.

Het zicht naar voren is goed, maar de hoge gordellijn en de dikke C-stijlen maken het achteruitrijden lastig. De parkeersensoren en camera zijn dan ook geen luxe. Het instappen vergt een kleine buiging, maar dat hoort bij een auto met een lage daklijn. In de stad is hij door zijn draaicirkel niet wendbaar, maar op de snelweg is hij een rots in de branding.

De techniek aan boord is een tweeslachtig verhaal. De rijhulpsystemen, zoals adaptieve cruisecontrol en lane departure warning, werken vermoedelijk goed, maar zijn niet zo verfijnd als de systemen van de Duitse concurrentie. Het infotainment is de grootste teleurstelling: het is traag, heeft geen Apple CarPlay of Android Auto en de navigatie is omslachtig.

Wat wel indrukwekkend is, is de technologie die je niet ziet: de supercharger, de luchtvering en de actieve dempers. Deze systemen zorgen ervoor dat de XJR zowel comfortabel als snel kan zijn, zonder dat je er iets van merkt. Maar voor wie verwacht dat een auto uit 2013 met een recent bouwjaar ook moderne connectiviteit heeft, is dit een tegenvaller.

Het officiële verbruik is 11,6 l/100 km, maar dat is een optimistisch cijfer. Met een beetje doortrappen – en waarom zou je dat niet doen? – zal de V8 makkelijk boven de 15 liter zitten. De CO2-uitstoot van 270 g/km is slechter dan 97% van de concurrentie, wat betekent dat je in Nederland behoorlijk wat bijtelling moet ophoesten als je hem zakelijk rijdt. Maar wie koopt een XJR voor de zuinigheid?

De wegenbelasting is fors, het onderhoud is duur en de banden zijn groot. Maar de aanschafprijs van een gebruikte XJR ligt lager dan die van een nieuwe middenklasser. Voor het geld krijg je een auto met het vermogen van een supercar en het comfort van een luxe sedan. Als je de kosten kunt dragen, is dit een van de meest karaktervolle manieren om 550 pk te rijden.