Smart ForTwo (2012-2014): stadsduivel met een eigenwijs karakter

De Smart ForTwo is een auto die je niet over het hoofd ziet, al was het maar omdat hij korter is dan de meeste parkeervakken breed zijn. Met 2,7 meter lengte en 1,56 meter breedte staat hij dwars in het straatbeeld. Het design is speels en eigenwijs, met een hoge taille en korte overhangen. Deze generatie (2012-2014) heeft een iets volwassener gezicht dan zijn voorganger, maar de essentie is ongewijzigd: een tweezits stadskabouter met een glimlach.

Het interieur maakt direct duidelijk dat dit geen gewone auto is. Het dashboard is symmetrisch, met een centrale snelheidsmeter die doet denken aan een minikoelkast. De materialen zijn hard en sober, maar passen bij het concept: hier draait alles om functionaliteit en lichtheid. De stoelen zien er dun uit, maar dat is schijn. De eerste indruk is dat dit een auto is die bewust kiest voor karakter boven luxe, en dat siert hem.

Op basis van de specificaties – 770 kg leeggewicht en achterwielaandrijving – kun je voorspellen dat dit een auto is die zich anders gedraagt dan een doorsnee stadsauto. De achterwielaandrijving is uniek in dit segment en zorgt voor een levendige, speelse wegligging. De korte wielbasis van 1,87 meter maakt dat de auto snel van richting verandert, maar ook dat hij bij hobbels nerveus kan aanvoelen. In de stad is dat een voordeel: je flitst door smalle straatjes en draait je in één keer om.

De elektrische stuurbekrachtiging is licht en direct, maar biedt weinig gevoel. Dat is geen ramp in de stad, waar je vooral manoeuvreert. Op de snelweg wordt het spannender: met 84 pk en een topsnelheid van 145 km/u moet je hard werken om bij te blijven. De motor loopt toeren bij 120 km/u en elk windvlaagje heeft invloed op je koers. Het is geen auto voor lange afstanden, maar dat is ook niet waar hij voor gemaakt is. Remmen zijn krachtig genoeg voor het lage gewicht, al moet je wennen aan de korte remweg.

De 1.0-liter benzinemotor met 84 pk is de sterkste van het stel, maar vergeet niet dat 84 pk in een auto van 770 kilo meer zegt dan het getal doet vermoeden. Met 121 Nm koppel en een gewicht van 770 kg is de vermogen-gewichtsverhouding ongeveer 109 pk per ton – dat is meer dan een VW Polo uit die tijd. De acceleratie van 0-100 km/u in 10,7 seconden is voor een stadsauto alleszins respectabel, maar de topsnelheid van 145 km/u is duidelijk geen uitnodiging voor de Duitse Autobahn.

De vijftraps automaat is een van de zwakke punten. Het is een gerobotiseerde handbak die schokkerig schakelt, vooral bij lage snelheden. In de stad kun je dat verzachten door zelf te schakelen met de flippers, maar het blijft een compromis. De 61 pk-versie is ronduit traag; de 84 pk is de enige die je serieus kunt overwegen als je ook wel eens een snelweg op moet. De diesel (54 pk) is zuinig maar nog trager, en de micro hybrid drive (71 pk) biedt een aardig midden, maar de techniek is gedateerd.

De stoelen van de Smart ForTwo zijn verrassend comfortabel voor een auto van dit formaat. Ze zijn stevig gevuld en bieden genoeg steun voor korte ritten. De zitpositie is hoog en je kijkt over de meeste auto's heen, wat een veilig gevoel geeft. Wel is de beenruimte beperkt – je zit dicht op de voorruit, en lange bestuurders moeten hun knieën flink buigen. De verstelbaarheid van het stuur is minimaal, dus het is vooral het stoelzitvlak dat je moet aanpassen.

De vering is stug en kort, typisch voor een auto met een wielbasis van 1,87 meter. In de stad merk je dat vooral bij verkeersdrempels en klinkers: je wordt aardig door elkaar geschud. Op glad asfalt is het prima, maar oneffenheden komen direct binnen. Geluidsisolatie is niet het sterkste punt – windgeruis bij snelwegvaart is aanwezig, en de motor is duidelijk hoorbaar. Voor lange ritten is dit geen auto, maar voor dagelijks stadsverkeer is het comfort acceptabel.

Het interieur van de Smart ForTwo is minimalistisch maar functioneel. De materialen zijn hard en glanzend, maar dat past bij het concept. De centrale snelheidsmeter is een opvallend element – hij zit midden op het dashboard, niet achter het stuur. Dat is even wennen, maar het werkt verrassend goed omdat je toch niet veel andere instrumenten nodig hebt. De teller is groot en duidelijk afleesbaar.

De afwerking is solide voor een auto in dit segment, al kraakt er af en toe iets bij het overrijden van een hobbel. De opbergruimte is beperkt: er is een klein handschoenenkastje en een vak onder de armsteun. De deurvakken zijn te smal voor een fles water. De bediening van de ventilatie en de radio is eenvoudig, met fysieke knoppen – geen touchscreen-gedoe. Dat is een pluspunt, want het houdt je aandacht bij de weg.

De Smart ForTwo is een tweezitter, dus de achterbank ontbreekt – dat is logisch, maar het betekent ook dat je maximaal twee personen kunt vervoeren. De kofferruimte achterin is met 221 liter niet groot, maar omdat de achterklep hoog opent, kun je er verrassend veel in kwijt. Voor een weekje boodschappen of een weekendtas is het prima, maar een kinderwagen past er niet in. De achterbank is natuurlijk niet aanwezig, maar de ruimte achter de stoelen is handig voor een rugzak of boodschappentas.

Het instappen is dankzij de hoge daklijn en de brede deuropening verrassend makkelijk. Je glijdt zo naar binnen, zonder te bukken. De zichtbaarheid is uitstekend: je zit hoog, het glasoppervlak is groot en de spiegels zijn ruim. Parkeren is een feestje dankzij de korte lengte en de kleine draaicirkel van nog geen 9 meter. Je kunt in vakken die voor andere auto's onmogelijk zijn. Het enige minpunt is dat je bij een ongeluk weinig bescherming hebt, al scoorde de Smart destijds verrassend goed in de EuroNCAP-crashtests.

De Smart ForTwo uit 2012-2014 is niet bepaald een technologiewonder. Er is geen touchscreen, geen smartphone-integratie en al helemaal geen rijassistentie zoals adaptieve cruisecontrol. Wat je wel krijgt is een eenvoudige radio met CD-speler en een AUX-ingang – in die tijd was dat normaal. De bediening is logisch en de knoppen zijn groot, wat prettig werkt tijdens het rijden.

De micro hybrid drive (mhd) is technisch het meest interessante. Het systeem schakelt de motor automatisch uit bij stilstand voor een rood licht en start hem weer bij het loslaten van de rem. In de praktijk werkt dat aardig, al is de herstart niet altijd even soepel. De automatische start-stop is een voorloper van wat later standaard werd. Voor de rest moet je het doen met een bandenspanningscontrole – een zeldzaamheid in dit segment in die tijd. Het is niet veel, maar voor een stadsauto is het voldoende.

De 84 pk-versie heeft een officieel verbruik van 4,9 l/100 km en een CO2-uitstoot van 114 g/km. Dat is beter dan 90% van de vergelijkbare auto's uit die periode, wat indrukwekkend is voor een benzinemotor. In de praktijk zul je in de stad eerder rond de 6 liter zitten, maar dat is nog steeds netjes voor een auto die vooral korte ritten maakt. De diesel (3,3 l/100 km) is nog zuiniger, maar de meerprijs en het lagere rijplezier maken hem alleen interessant voor wie veel kilometers maakt.

De prijs-kwaliteitverhouding is lastig. De Smart ForTwo is geen goedkope auto – zeker niet in vergelijking met een Hyundai Grand i10 of een DR CityCross. Je betaalt voor het unieke concept en het imago, niet voor praktische voordelen. De onderhoudskosten zijn redelijk, maar de gerobotiseerde versnellingsbak kan duur uitvallen als hij problemen geeft. Banden zijn klein en goedkoop, maar de achterbanden slijten sneller door het lage gewicht en de achterwielaandrijving. Verzekering is goedkoop, maar de wegenbelasting is laag dankzij het lage gewicht.