Volkswagen up! 5-doors: lichtgewicht met een luchtige prijs, maar wel heel basic

De up! is met 3,60 meter een van de kortste auto's in het segment, maar oogt verrassend volwassen. De hoge daklijn en korte overhangen geven hem een bijna monovolume-achtig uiterlijk, en de 5-deursversie oogt een stuk praktischer dan de 3-deurs. Het is geen auto die je omkijkt op de parkeerplaats, maar hij heeft wel karakter – vooral met een vrolijke kleur.

Het interieur is typisch Volkswagen: rechttoe rechtaan, degelijk en zonder poespas. Het dashboard is sober maar functioneel, en de materialen zijn keihard plastic, maar wel netjes in elkaar gezet. Opvallend is dat je in deze klasse zelden zoveel eenvoud ziet – geen chroom, geen soft-touch, gewoon functioneel. Dat past bij de prijs, maar het voelt wel heel basic aan.

De up! staat op 15-inch wielen en heeft een bodemvrijheid die prima is voor de stad. De proporties zijn compact, maar de hoge zitpositie geeft een goed gevoel van overzicht. Het is geen auto die indruk probeert te maken, en dat is juist zijn charme.

Op basis van de cijfers – 932 kg leeggewicht en 90 pk – mag je verwachten dat de up! TSI levendig aanvoelt, en dat klopt ook. Het lage gewicht zorgt ervoor dat de 1.0-liter driecilinder weinig moeite heeft om de auto op gang te trekken. De besturing is licht maar nauwkeurig, en de korte wielbasis maakt dat hij speels door bochten gaat. Het is geen hot hatch, maar je kunt er wel plezier aan beleven.

De vering is aan de stevige kant, wat bij een lichte auto vaak nodig is om stabiliteit te behouden. Over hobbels in de stad kan de achteras wat onrustig worden, maar op snelweg ligt hij redelijk stabiel. De remmen zijn goed doseerbaar, en het lage gewicht betekent dat je minder remkracht nodig hebt dan in een zwaardere auto. De up! is wendbaar in smalle straatjes en makkelijk te parkeren – dat is zijn thuis.

Wat opvalt is dat de up! TSI met 90 pk zich op de snelweg niet kansloos voelt. Met een topsnelheid van 185 km/u kun je gewoon mee in het verkeer, al is het motorgeluid bij hoge snelheden wel aanwezig. Het is een auto die duidelijk is gemaakt voor de stad, maar hij overleeft de snelweg prima – zolang je geen haast hebt.

De up! is leverbaar met vijf motorversies, maar het zijn allemaal varianten van dezelfde 1.0-liter driecilinder. De basis is een 60 pk-versie op benzine, die het met 4,4 l/100 km moet doen. Er is ook een 68 pk-CNG-versie die op aardgas rijdt en met 2,9 l/100 km nog zuiniger is – maar alleen als je in de buurt van een aardgastankstation woont.

De interessantste versie is de 1.0 TSI met 90 pk en 160 Nm koppel. Die sprint in 9,9 seconden naar 100 km/u, wat voor een auto van dit formaat meer dan voldoende is. De 5-versnellingsbak schakelt prettig, al is de zesde versnelling bij dit vermogen niet echt nodig. Het verbruik van 4,7 l/100 km is keurig, en met 108 g/km CO2 zit je in een gunstige belastingklasse.

De 60 pk-versies zijn vooral voor de stad. Met 60 pk en een 0-100-tijd van rond de 15 seconden moet je veel geduld hebben op de snelweg. De 90 pk-TSI is de enige die je serieus kunt overwegen als je ook buiten de stad rijdt. De automatische versnellingsbak (5AT) is alleen leverbaar met 75 pk, maar die is minder vlot dan de handgeschakelde TSI.

De stoelen van de up! zijn eenvoudig maar verrassend comfortabel voor korte ritten. Ze zijn niet elektrisch verstelbaar en hebben geen lendensteun, maar voor een stadswagen is de zithouding prima. De hoge daklijn zorgt voor veel hoofdruimte, ook achterin.

De geluidsisolatie is niet het sterkste punt van de up!. Bij snelwegvaart hoor je veel wind- en bandengeruis, en de driecilinder bromt duidelijk hoorbaar als je het gas intrapt. Dat is niet onoverkomelijk, maar voor lange ritten is het niet de meest relaxte auto. De vering is stevig, wat in de stad soms wat hobbels doorgeeft, maar op lange stukken is het stabiel genoeg.

Voor een auto van 3,60 meter is de up! verrassend ruim. De achterbank biedt plaats aan twee volwassenen, maar drie is echt te veel. De bagageruimte van 252 liter is klein – daar past een boodschappentas of twee, maar een grote koffer wordt lastig. Met de achterbank neergeklapt kun je meer kwijt, maar dan zit je met twee personen.

Het interieur van de up! is een oefening in minimalisme. Er is geen overdaad aan knoppen, geen groot scherm, geen chique materialen. Alles is erop gericht om functioneel te zijn, en dat doet het ook. De bediening is logisch: drie grote draaiknoppen voor de ventilatie, een simpele radio, en een stuur met een paar knoppen. Het plastic is hard en glimt op sommige plekken, maar de afwerking is netjes.

Wel is er een opvallend detail: het dashboard is aan de passagierszijde voorzien van een extra opbergvak, dat je kunt afsluiten met een deurtje. Dat is een slimme oplossing in een auto waar de rest van de opbergruimte beperkt is. Verder zijn er bekerhouders en een klein handschoenenkastje, maar je moet niet te veel mee willen nemen.

De ergonomie is typisch Volkswagen: alles zit waar je het verwacht, en de knoppen zijn groot en duidelijk. Het infotainment is heel basic – geen touchscreen, maar een klein display met een radio. Dat is misschien wel een zegen in deze tijd, want het leidt niet af. Maar als je moderne connectiviteit wilt, moet je naar een duurdere uitvoering kijken of een aftermarket-systeem laten inbouwen.

Met een lengte van 3,60 meter en een breedte van 1,64 meter is de up! ideaal voor de stad. Hij past in parkeervakken waar andere auto's niet in passen, en de draaicirkel is klein. De 5-deursversie maakt het instappen achterin een stuk makkelijker dan bij de 3-deurs, maar de achterportieren zijn nog steeds niet groot.

De kofferruimte van 252 liter is een van de kleinste in zijn klasse – de benchmark zegt dat hij beter is dan slechts 7% van de concurrenten. Dat betekent dat je met twee koffers al aan je limiet zit. De achterbank kan in delen worden neergeklapt, maar de vloer is niet helemaal vlak. Instappen voorin is prima dankzij de hoge daklijn, en het zicht rondom is uitstekend – je zit hoog en de ramen zijn groot.

Parkeren is een fluitje van een cent, en achteruitrijcamera's zijn niet eens nodig zo makkelijk als het is om de auto te overzien. De up! is niet bedoeld voor gezinnen met drie kinderen, maar voor een stel of een single is hij verrassend praktisch in de stad.

De up! is niet het domein van geavanceerde technologie. Er is geen groot infotainmentscherm, geen digitale tellerpartij en geen stuurassistent die je de weg wijst. Het aanbod is basic: een radio met bluetooth en een USB-poort, en optioneel een klein navigatiesysteem dat op het dashboard klikt – een typische Volkswagen-oplossing uit die tijd.

De rijassistentiesystemen zijn minimaal. Er is ABS en ESP, en optioneel een snelheidsbegrenzer, maar geen adaptieve cruisecontrol of rijstrookassistent. Dat is geen verrassing in deze klasse, maar het betekent wel dat je alles zelf moet doen. Voor wie van technologie houdt, is de up! een stap terug in de tijd – maar voor wie eenvoud zoekt, is het juist prettig.

De 90 pk-TSI heeft wel een start-stopsysteem dat het verbruik in de stad drukt, en dat werkt prima. Het infotainment is niet touchscreen, maar de knoppen zijn groot en duidelijk. Als je Apple CarPlay wilt, moet je een upgrade nemen die niet in elke uitvoering leverbaar is. Het is dus een auto voor wie geen behoefte heeft aan de nieuwste snufjes, maar gewoon wil rijden.

Met een officieel verbruik van 4,7 l/100 km voor de 90 pk-TSI is de up! een van de zuinigste benzinemotoren in zijn klasse – de benchmark zegt dat hij beter is dan 89% van de concurrenten. In de praktijk kun je met rustig rijden rond de 5,5 l/100 km zitten, en in de stad iets meer. De CO2-uitstoot van 108 g/km is laag, wat gunstig is voor de belastingen in België.

De vanafprijs van € 11.200 (België) voor de 60 pk-versie is scherp, maar de 90 pk-TSI zit daar een stuk boven – je betaalt al snel € 14.000 of meer met wat opties. Toch is de prijs-kwaliteitverhouding goed, omdat de up! weinig verbruikt en goedkoop in onderhoud is. De banden zijn klein (15 inch), wat de kosten drukt, en het lage gewicht betekent ook minder slijtage aan remmen en ophanging.

De CNG-versie is met 2,9 l/100 km en 82 g/km CO2 nog zuiniger, maar aardgas is niet overal verkrijgbaar en de tankinfrastructuur is in België beperkt. Voor de meeste mensen is de benzine-TSI de meest praktische keuze. De up! is geen auto die veel waardeverlies heeft, want hij is gewild als tweedehands stadswagen – dat houdt de totale kosten laag.