VW up! 5-deurs: klein, licht en zuinig, maar niet voor wie haast heeft

De up! 5-deurs is geen auto die je omdraait op de parkeerplaats, maar dat hoeft ook niet. Met zijn 3,54 meter lengte en 1,64 meter breedte is hij vooral functioneel. De hoge daklijn en korte overhangen maken hem praktisch, en de vijfde deur is een logische toevoeging voor wie weleens iets achterin moet laden.

Het design is typisch Volkswagen: strak, ingetogen en zonder opsmuk. De keuze voor een 5-deurs uitvoering maakt de auto alleen maar praktischer, al blijft het een compacte verschijning. Binnenin valt de eenvoudige maar degelijke opzet op, met een dashboard dat vooral functioneel is. Het geheel oogt niet goedkoop, maar je weet wel dat je in een instapmodel zit.

Met een leeggewicht van slechts 932 kg is de up! een van de lichtste auto's in zijn klasse. Dat merk je direct aan het rijgedrag: hij voelt wendbaar en levendig aan, zeker in de stad. De besturing is licht maar redelijk direct, en de korte wielbasis maakt dat je gemakkelijk door nauwe straten manoeuvreert. Op basis van de specificaties verwacht ik dat hij zich in bochten vlak en voorspelbaar gedraagt, al zal het comfort op slecht wegdek vermoedelijk minder zijn.

De 75 pk en 95 Nm zijn niet indrukwekkend, maar het lage gewicht compenseert een groot deel. De acceleratie van 0-100 km/u in 13,9 seconden zegt genoeg: je moet geduld hebben, vooral bij het invoegen op de snelweg. De topsnelheid van 171 km/u is voldoende voor de Duitse Autobahn, maar op de Nederlandse snelweg zul je vooral op het rechterrijvak hangen. De 5AT-automaat schakelt vloeiend maar traag, waardoor je soms op het verkeerde moment zonder trekkracht zit.

De 1.0-liter driecilinder is het hart van de up! en levert in deze uitvoering 75 pk. Het is een vrolijk motortje dat graag toeren maakt, maar je moet er wel voor werken. Het koppel van 95 Nm ligt laag in het toerengebied, dus je moet vaak terugschakelen om vooruit te komen. In de stad is dat prima, buiten de stad wordt het snel vermoeiend.

De 5AT-automaat is niet de beste keuze voor deze motor. Hij schakelt comfortabel, maar de reacties zijn traag en de motor loopt al snel tegen zijn begrenzer aan. De handgeschakelde 5-versnellingsbak is naar verwachting een betere match, zeker als je het onderste uit de kan wilt halen. Er is ook een CNG-versie (EcoFuel) die met 2,9 l/100 km nog zuiniger is, maar die is vooral interessant als je in de buurt van een aardgastankstation woont.

De stoelen van de up! zijn verrassend comfortabel voor een auto in deze klasse. Ze bieden voldoende steun voor korte ritten, maar op lange afstanden zal het gebrek aan lendensteun opvallen. De vering is aan de stevige kant, wat in de stad zorgt voor een gecontroleerd gevoel, maar op snelwegen en slecht asfalt kan het geveerd gedrag vermoedelijk hard aanvoelen.

Geluidsisolatie is niet het sterkste punt van de up!. De driecilinder klinkt bij hoge toeren aanwezig, en wind- en bandengeluid dringen duidelijk door in het interieur. Bij 120 km/u zul je dus het volume van de radio moeten verhogen. Voor een auto die vooral bedoeld is voor de stad, is dat een acceptabel compromis.

Het interieur van de up! is eenvoudig maar netjes afgewerkt. Het dashboard is symmetrisch en overzichtelijk, met duidelijke instrumenten. De materialen zijn hard plastic, maar ze voelen stevig aan en de bouwkwaliteit is goed. Er zijn geen kraakjes of rammels, iets wat niet vanzelfsprekend is in dit segment.

De ergonomie is over het algemeen goed, al zijn sommige knoppen klein en onhandig geplaatst. Het infotainmentsysteem is gedateerd, met kleine knoppen en een trage interface. Fysieke knoppen voor de airconditioning zijn er gelukkig nog, wat een pluspunt is. De afwerking is verder prima, maar je moet niet verwachten dat het interieur premium aanvoelt — dat doet het niet.

Met een kofferruimte van 252 liter is de up! niet de ruimste in zijn klasse. De Opel Karl en Vauxhall Viva bieden meer, maar voor een stadsauto is het voldoende voor de dagelijkse boodschappen. De achterbank is krap, vooral voor volwassenen; kinderen zitten er prima, maar lange ritten met drie volwassenen zijn geen pretje.

De 5-deurs carrosserie maakt het instappen achterin makkelijker dan bij de 3-deurs, en dat is een groot voordeel. De hoge daklijn zorgt voor voldoende hoofdruimte voorin, maar achterin is het vooral de beenruimte die het laat afweten. Het zicht rondom is uitstekend, met een hoge zitpositie en dunne stijlen, wat parkeren eenvoudig maakt.

De up! is niet bepaald een technologisch wonder. Het infotainmentsysteem is verouderd, met een klein scherm en beperkte functies. Smartphone-integratie ontbreekt, wat in deze tijd een gemis is. De bediening is eenvoudig, maar de interface is traag en niet intuïtief.

Rijassistentiesystemen zijn beperkt tot het absolute minimum. Je krijgt ESP en een noodremfunctie, maar adaptieve cruisecontrol of dodehoekdetectie zijn niet leverbaar. Dit is niet ongebruikelijk voor een auto uit 2012, maar het maakt de up! wel minder aantrekkelijk voor wie veel op de snelweg rijdt.

Het officiële verbruik van 4,5 l/100 km is uitstekend, en met een CO2-uitstoot van 105 g/km zit je in de laagste belastingcategorie. In de praktijk zul je met de 75 pk-motor waarschijnlijk rond de 5,5 liter uitkomen, afhankelijk van je rijstijl. De CNG-versie is nog zuiniger, maar het aanbod van aardgastankstations is beperkt.

De prijs van de up! is scherp, zeker in vergelijking met zijn concurrenten. Het onderhoud is goedkoop, met lange onderhoudsintervallen en een eenvoudige techniek. Banden zijn klein en goedkoop, en de verzekering is laag. Dit maakt de up! een zeer betaalbare auto om te bezitten, maar de afschrijving kan hoog zijn als je hem nieuw koopt.