Mazda 3: de stille eigenzinnige die je overtuigt met karakter

De Mazda 3 uit 2016-2018 is een auto die je niet meteen herkent als oogstrelend mooi, maar die wel degelijk karakter heeft. De lijnen zijn vloeiend en strak, zonder de agressieve vouwen die veel concurrenten uit die periode gebruikten. Het resultaat is een hatchback die er tijdloos uitziet, ook al is het ontwerp inmiddels een jaar of acht oud. De verhoudingen kloppen: de wielen staan in de hoeken, de motorkap is lang en de achterkant loopt sierlijk af.

Het is een ontwerp dat vooral in het donker of in een parkeergarage tot zijn recht komt, wanneer het LED-dagrijlicht (indien aanwezig) zijn kenmerkende handtekening toont. Het is geen auto die om aandacht schreeuwt, maar eerder een die je met een knikje voorbij laat gaan. Dat is precies de bedoeling geweest, want Mazda richtte zich met deze generatie op rust en eenvoud. Het interieur straalt diezelfde rust uit: een strak dashboard met een horizontale lijn, weinig knoppen en een scherm dat netjes bovenop ligt.

De kwaliteitsindruk is voor dit prijssegment bovengemiddeld. Alles voelt stevig aan, de knoppen hebben een positieve klik en de materialen zijn zacht waar je ze aanraakt. Het is geen premium interieur, maar het is wel een interieur dat laat zien dat er over nagedacht is. De kofferbak is met 396 liter echter aan de kleine kant voor het C-segment; een Golf uit die periode biedt meer ruimte. Je ziet direct dat Mazda prioriteit gaf aan rijplezier en design boven maximale praktische bruikbaarheid.

Op basis van de specificaties en de reputatie van Mazda's SKYACTIV-aanpak, is de Mazda 3 een auto die draait om lichtheid en directheid. Met een leeggewicht van 1.316 kilo is hij aanzienlijk lichter dan veel concurrenten uit die periode, wat je vermoedelijk direct merkt in de besturing. De elektrische stuurbekrachtiging is waarschijnlijk niet zo overmatig feedbackrijk als die van een hydraulische systeem, maar de auto reageert wel direct en voorspelbaar. In bochten zal de auto dankzij het lage gewicht wendbaar aanvoelen en minder neigen tot onderstuur.

De vering is aan de stevige kant, wat je op slecht Nederlands asfalt gaat voelen. Maar die stevigheid zorgt er ook voor dat de auto rustig blijft op de snelweg en geen overdreven bewegingen maakt bij hoge snelheden. De 2.0 SKYACTIV-G met 165 pk en 210 Nm koppel levert het vermogen op een lineaire manier af, zonder turbo's die plotseling ingrijpen. De motorrespons is vermoedelijk erg goed, want Mazda staat bekend om het lichte vliegwiel en de directe gasrespons. In de stad voelt de auto met dit vermogen en gewicht vermoedelijk levendig aan, al is het koppel van 210 Nm niet overweldigend.

De remmen zijn goed gedoseerd en het pedaalgevoel is voorspelbaar, iets wat Mazda over het algemeen goed voor elkaar heeft. De zesversnellingsbak is een hoogtepunt: hij schakelt kort en precies, met een mechanisch gevoel dat tegenwoordig zeldzaam is. De koppeling is licht maar heeft een duidelijk aangrijpingspunt. Dit is een auto die je uitnodigt om zelf te schakelen, ook al is de automaat (een conventionele koppelomvormer) ook prima. Het is geen dubbelekoppelingbak, dus hij schakelt niet razendsnel, maar wel soepel en voorspelbaar.

Het motorengamma van de Mazda 3 uit deze periode is een schoolvoorbeeld van Mazda's SKYACTIV-filosofie: geen downsizing met kleine turbomotoren, maar grotere, vrij ademende motoren met een hoge compressieverhouding. De 2.0 SKYACTIV-G in de als-getest uitvoering levert 165 pk en 210 Nm, waarmee hij in 8,2 seconden naar 100 km/u sprint. Dat is geen getal dat je omverblaast, maar het is ruim voldoende voor dagelijks gebruik. De topsnelheid van 209 km/u is meer dan genoeg voor de Duitse snelweg, al zul je daar niet vaak rijden.

Het vermogen van 165 pk is beter dan 23% van de concurrentie uit die periode, wat betekent dat hij in het middelpunt zit. De acceleratie is zelfs beter dan 34% van de vergelijkbare auto's, wat aangeeft dat hij niet traag is, maar ook geen hot hatch. Wat de motor echter bijzonder maakt, is zijn karakter. Hij draait soepel tot hoog in de toeren en levert het vermogen op een voorspelbare, lineaire manier af. Het koppel van 210 Nm ligt relatief hoog in het toerengebied, dus je moet wel schakelen om het beste uit de motor te halen. Dat is geen straf, want de zesbak is een lust.

Voor wie minder vermogen nodig heeft, zijn er de 1.5-liter benzinemotor met 100 pk en de 1.5-liter diesel met 105 pk. Die laatste is met een verbruik van 3,8 l/100 km en 99 g/km CO2 een uitstekende keuze voor veelrijders, maar hij is niet bepaald snel. De 2.2-liter diesel met 150 pk is de krachtigste diesel, maar die is vooral voor de zware rijders onder ons. Het is jammer dat de 2.0-liter benzinemotor met 120 pk niet dezelfde charme heeft als de 165 pk-versie; hij voelt vermoedelijk een stuk tammer aan in deze auto. De 165 pk-versie is de beste keuze voor wie van rijden houdt.

De Mazda 3 is geen auto die je in een roes van zachtheid wiegt. De vering is aan de stevige kant, wat resulteert in een duidelijke feedback van het wegdek. Op een perfect gladde snelweg is hij rustig en comfortabel, maar op de typische Nederlandse wegen met hobbels en scheuren zul je die oneffenheden wel voelen. Dat is de prijs die je betaalt voor het scherpe weggedrag. De stoelen zijn echter uitstekend: ze bieden veel steun aan de zijkanten en zijn ook op lange ritten comfortabel. De zitpositie is laag en sportief, wat bijdraagt aan het gevoel van verbondenheid met de auto.

Het geluidsniveau is redelijk, maar niet uitzonderlijk. Bij snelweg snelheden hoor je vooral windgeruis rond de spiegels en wat bandengeruis. Het is niet storend, maar het is ook niet zo stil als in een Volkswagen Golf uit die periode. De motor is overigens wel heel stil, vooral bij constante snelheid. De klimaatregeling werkt effectief en de stoelverwarming (indien aanwezig) warmt snel op. Voor lange ritten is de Mazda 3 een comfortabele reisgenoot, zolang je niet verwacht dat hij je in een wolk van katoen vervoert. Hij is meer een sportieve reisgenoot die je wakker houdt.

In de stad is de auto door zijn relatief kleine afmetingen (4.470 mm lang) makkelijk te manoeuvreren. De stuurinrichting is licht genoeg voor parkeermanoeuvres, maar biedt nog genoeg weerstand om niet te licht aan te voelen. De achteruitrijcamera (indien aanwezig) is een welkome hulp, want de zichtbaarheid naar achteren is niet geweldig door de dikke C-stijlen. De dodehoekcontrole is een aanrader, want die maakt het leven een stuk makkelijker in het drukke stadsverkeer.

Het interieur van de Mazda 3 is een van de sterkste punten van deze auto. Het ontwerp is minimalistisch en overzichtelijk, met een horizontale lijn die het dashboard visueel verlengt. De materialen zijn van goede kwaliteit: zachte kunststoffen op de bovenkant van het dashboard en de deurpanelen, en harde kunststoffen op de lagere delen die je niet vaak aanraakt. De afwerking is netjes, met gelijkmatige kieren en stevig bevestigde panelen. Het is geen interieur dat barst van de luxe, maar het voelt wel degelijk en goed in elkaar gezet.

De ergonomie is over het algemeen goed, maar er zijn een paar eigenaardigheden. Het infotainmentscherm wordt bediend via een draaiknop op de middenconsole, vergelijkbaar met de systemen van BMW en Audi. Dat is een veilige en intuïtieve manier van bedienen, maar het betekent wel dat je je aandacht van de weg moet halen om te navigeren door de menu's. De sneltoetsen rond de draaiknop zijn wel handig: je kunt snel schakelen tussen navigatie, muziek en radio zonder diep in de menu's te duiken. Fysieke knoppen voor de klimaatregeling zijn aanwezig, wat een pluspunt is.

De stoelen zijn bekleed met een combinatie van stof en leder (afhankelijk van de uitvoering), die er goed uitziet en lekker zit. De achterbank is echter minder royaal: de beenruimte is krap voor volwassenen, vooral als de bestuurder lang is. De hoofdruimte is ook beperkt door het aflopende dak. Het is duidelijk dat Mazda de bestuurder vooropstelt en de achterpassagiers als bijzaak beschouwt. De bagageruimte van 396 liter is ook niet bijzonder groot, maar de opening is breed en de laadrand ligt niet al te hoog.

De Mazda 3 is een auto die vooral is ontworpen voor de bestuurder, niet voor het gezin. De achterbank is krap en de kofferbak is met 396 liter aan de kleine kant voor dit segment. Een Volkswagen Golf of Ford Focus uit die periode bieden aanzienlijk meer ruimte. De achterbank is wel neerklapbaar in een 60/40-verdeling, waardoor je lange voorwerpen kunt vervoeren, maar de laadvloer is niet volledig vlak. Het is een auto die prima is voor twee personen met wat bagage, maar voor een gezin met kinderen wordt het al snel krap.

Het instappen voorin is makkelijk, maar achterin moet je bukken vanwege het aflopende dak. De zichtbaarheid naar voren en opzij is goed, maar naar achteren is het zicht beperkt door de dikke C-stijlen en de relatief hoge achterruit. Parkeren is daardoor lastiger dan het zou moeten zijn, vooral in krappe stadsstraten. Parkeersensoren voor en achter zijn dan ook een aanrader, net als de achteruitrijcamera. De auto is met een breedte van 1.796 mm niet te breed voor smalle parkeerplaatsen, maar je moet wel oppassen met de deuren in krappe garages.

Het onderhoud is voor een Mazda over het algemeen redelijk betaalbaar. De SKYACTIV-motoren staan bekend als betrouwbaar, maar ze hebben wel specifieke eisen, zoals het gebruik van de juiste olie. De distributieketting gaat normaal gesproken de hele levensduur mee. De banden zijn in de maat 205/60 R16 of 215/45 R18, afhankelijk van de uitvoering; de 18-inch banden zijn duurder in aantallen en bieden minder comfort. Het is de moeite waard om een exemplaar met 16-inch wielen te zoeken als je veel in de stad rijdt.

Het infotainmentsysteem in de Mazda 3 uit 2016-2018 is een van de zwakkere punten. Het systeem is traag en de grafische weergave is gedateerd, met korrelige iconen en een laag contrast. De bediening via de draaiknop op de middenconsole is logisch en veilig, maar de software reageert soms met een vertraging. Het systeem ondersteunt Bluetooth, USB en een aux-ingang, maar Apple CarPlay en Android Auto waren in deze periode niet standaard leverbaar; ze konden later wel als update worden toegevoegd bij de dealer, maar dat is niet altijd het geval bij tweedehands exemplaren.

De rijassistentiesystemen die beschikbaar zijn, zoals adaptieve cruisecontrol, lane departure warning en verkeersbordherkenning, werken naar behoren maar zijn niet zo geavanceerd als die in de huidige generatie. De adaptieve cruisecontrol is vooral geschikt voor de snelweg, maar hij reageert soms wat abrupt op invoegende auto's. Het head-up display dat op sommige uitvoeringen wordt aangeboden, is een welkome toevoeging; het projecteert de snelheid en navigatie-instructies op de voorruit, zodat je je ogen op de weg kunt houden.

Het geluidssysteem van Bose (indien aanwezig) is een van de betere in dit segment, met een helder geluid en voldoende bas. Het systeem heeft echter de neiging om bij hogere volumes te vervormen. De navigatie is niet bijzonder goed: de kaarten zijn verouderd en de routeberekening is niet altijd optimaal. Het is verstandig om je telefoon met een houder te gebruiken voor navigatie, tenzij je de dealer-update hebt laten uitvoeren. Kortom, de technologie is functioneel maar niet state-of-the-art, en dat moet je accepteren voor een auto uit deze periode.

De Mazda 3 met de 2.0 SKYACTIV-G 165 pk motor is een van de zuinigste benzinemotoren in zijn klasse. Het officiële gecombineerde verbruik is 5,8 l/100 km, wat overeenkomt met een CO2-uitstoot van 135 g/km. Dat is beter dan 71% van de vergelijkbare auto's uit die periode, een indrukwekkende prestatie voor een motor met dit vermogen. In de praktijk zul je met een rustige rijstijl waarschijnlijk rond de 6,5 l/100 km uitkomen, maar als je het sportieve karakter van de auto benut, kan dat oplopen tot 8 l/100 km. De 1.5-liter benzinemotor is nog zuiniger, maar die is ook een stuk trager.

De vanafprijs van € 20.500 in België is concurrerend voor een auto in dit segment met deze uitrusting. De Mazda 3 biedt veel auto voor het geld, vooral als je kijkt naar de kwaliteit van het interieur en het rijgedrag. De onderhoudskosten zijn redelijk, maar je moet wel op zoek naar een specialist die verstand heeft van SKYACTIV-motoren. De wegenbelasting is afhankelijk van het gewicht en de CO2-uitstoot, maar voor de 2.0 benzinemotor valt dat mee. De dieselversies zijn interessant voor veelrijders vanwege het lage verbruik, maar de aanschafprijs is hoger en de wegenbelasting is in sommige regio's duurder.

De betrouwbaarheid van de Mazda 3 is over het algemeen goed, maar er zijn een paar bekende aandachtspunten. De roestvorming op de achteras en de uitlaatdemper is bij oudere exemplaren een bekend probleem. Ook de EGR-klep en de dieselpartikelfilter bij de dieselmotoren kunnen verstopt raken als je veel korte stukken rijdt. Het is verstandig om een tweedehands exemplaar te laten controleren op deze punten voordat je tot aankoop overgaat. De restwaarde is redelijk, maar niet zo goed als die van een Volkswagen Golf, dus je kunt een goede deal vinden op de tweedehandsmarkt.